Suara Wanita: Selawat Berlagu dengan Pembesar Suara

Persoalan

Sekumpulan wanita membaca Berzanji, Yasin, zikir, selawat berlagu dan qasidah dengan iringan gendang dalam majlis khusus wanita, tetapi menggunakan pembesar suara sehingga suara mereka boleh didengari dari luar rumah. Adakah perbuatan ini haram? Bagaimana pula jika selawat, qasidah, Berzanji dan bacaan Yasin itu dibaca dalam kalangan ahli keluarga yang turut dihadiri ipar duai lelaki?

Jawapan

Suara wanita ketika bercakap secara biasa bukan aurat menurut pendapat yang muktamad dalam mazhab Syafie dan majoriti ulama. Namun suara yang dilunakkan, dimerdukan atau dilagukan di hadapan lelaki bukan mahram adalah haram. Inilah kesimpulan dalam artikel Bolehkah Wanita Berdakwah Dengan Nasyid? yang disiarkan di laman Dr. Abu Anas.

Oleh itu, selawat berlagu, qasidah dan Berzanji yang dialunkan dengan suara merdu, lalu disiarkan melalui pembesar suara sehingga didengari lelaki bukan mahram di luar rumah, termasuk dalam perkara yang dilarang. Hukum yang sama terpakai jika ipar duai lelaki hadir, kerana ipar bukan mahram. Majlis seperti ini sebaiknya diadakan tanpa pembesar suara, dengan suara yang cukup didengari oleh hadirin wanita dan mahram sahaja.

Bilakah suara wanita menjadi aurat?

Artikel di laman Dr. Abu Anas membahagikan suara wanita kepada dua keadaan:

• Suara biasa yang didengari lelaki. Ulama berbeza pendapat, namun pendapat yang muktamad dalam mazhab Maliki, Syafie dan Hanbali ialah suara wanita bukan aurat. Ini berdasarkan hadis dalam Sahih Muslim tentang wanita yang bertanya terus kepada Nabi ﷺ.

• Suara yang sengaja dilunakkan, dimerdukan atau dilagukan. Larangannya di hadapan lelaki bukan mahram adalah disepakati.

Dalilnya ialah firman Allah SWT:

فَلَا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَيَطْمَعَ الَّذِي فِي قَلْبِهِ مَرَضٌ وَقُلْنَ قَوْلًا مَعْرُوفًا

“Maka janganlah kamu berkata-kata dengan lembut manja kerana yang demikian boleh menimbulkan keinginan orang yang ada penyakit dalam hatinya dan berkatalah dengan kata-kata yang baik.”

Surah al-Ahzab: 32

Artikel itu menukilkan Ibn Kathir bahawa ayat ini walaupun ditujukan kepada isteri-isteri Nabi ﷺ, terpakai kepada semua wanita Muslimah. Ia juga menukilkan Adwa' al-Bayan (5/10) dan al-Tashil li 'Ulum al-Tanzil (3/137) bahawa tiada khilaf suara wanita yang dilagukan termasuk perhiasan yang tidak boleh diperdengarkan kepada lelaki bukan mahram.

Suara wanita ketika beribadah

Walaupun dalam ibadah, syarak menjaga suara wanita daripada didengari lelaki bukan mahram. Artikel yang sama menyebut beberapa contoh:

• Wanita menegur imam dengan menepuk tangan, bukan dengan bersuara, berdasarkan Sahih al-Bukhari (no. 684).

• Wanita yang mengimamkan wanita lain tidak menguatkan bacaan jika ada lelaki bukan mahram, sebagaimana dinukilkan daripada al-Mughni karya Ibn Qudamah.

• Ulama bersepakat wanita tidak meninggikan suara ketika bertalbiah melebihi kadar didengari dirinya, sebagaimana dinukilkan daripada al-Umm (2/156) dan al-Mughni (5/16).

Oleh itu, bacaan Yasin dan zikir oleh wanita tidak sepatutnya diperdengarkan dengan kuat melalui pembesar suara sehingga didengari lelaki bukan mahram, walaupun bacaan itu sendiri ialah ibadah yang baik.

Pembesar suara dan suara yang didengari dari luar

Tujuan majlis khusus wanita ialah supaya suara dan penampilan mereka terjaga. Apabila suara yang dilagukan disiarkan melalui pembesar suara sehingga didengari jiran dan orang yang lalu-lalang, tujuan itu tidak tercapai. Suara itu sampai kepada lelaki bukan mahram dalam keadaan dimerdukan dan inilah keadaan yang dilarang.

Iringan gendang

Dr. Abu Anas dalam artikel Hukum Berselawat dan Berzikir dengan Gendang, Muzik dan Tarian menjelaskan:

• Dalam mazhab Syafie, menyanyi dengan alat muzik yang diharamkan adalah haram. Gendang jenis kubah diharamkan secara khusus, manakala duff (rebana) diharuskan untuk majlis perkahwinan, berkhatan dan majlis kegembiraan, menurut pendapat muktamad dalam Minhaj al-Talibin.

• Berselawat dan berzikir dengan iringan rebana atau gendang ialah perkara khilaf antara haram dan harus. Pendirian beliau ialah meninggalkannya dalam ibadah, khususnya selawat dan zikir, kerana keluar daripada khilaf adalah lebih baik.

Majlis yang dihadiri ipar duai lelaki

Ipar lelaki bukan mahram, malah Nabi ﷺ memberi amaran khusus tentang mereka:

إِيَّاكُمْ وَالدُّخُولَ عَلَى النِّسَاءِ ۔ فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْأَنْصَارِ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَفَرَأَيْتَ الْحَمْوَ؟ قَالَ: الْحَمْوُ الْمَوْتُ

“Jauhilah kamu daripada masuk menemui wanita. Seorang lelaki Ansar bertanya: Wahai Rasulullah, bagaimana pula dengan ipar? Baginda bersabda: Ipar itu adalah maut.”

Riwayat al-Bukhari, no. 5232

Oleh itu, dalam majlis keluarga yang dihadiri ipar lelaki, hukumnya sama seperti di hadapan lelaki bukan mahram yang lain. Bacaan Yasin dan zikir boleh dibaca dengan suara biasa yang tidak dilagukan. Selawat berlagu, qasidah dan Berzanji yang dialunkan dengan suara merdu oleh wanita tidak sepatutnya diperdengarkan kepada mereka. Jika yang hadir hanya mahram seperti suami, bapa, adik-beradik lelaki dan anak lelaki, perkara ini lebih longgar selagi tiada alat muzik yang diharamkan.

Kesimpulan

• Suara biasa wanita bukan aurat menurut pendapat muktamad mazhab Syafie.

• Suara wanita yang dilunakkan, dimerdukan atau dilagukan di hadapan lelaki bukan mahram adalah haram.

• Selawat berlagu, qasidah dan Berzanji oleh wanita yang disiarkan melalui pembesar suara sehingga didengari lelaki bukan mahram termasuk dalam larangan ini.

• Bacaan Yasin dan zikir juga tidak sepatutnya dikuatkan melalui pembesar suara sehingga didengari lelaki bukan mahram.

• Ipar lelaki bukan mahram; hukum yang sama terpakai jika mereka hadir.

• Iringan gendang dalam selawat dan zikir ialah perkara khilaf; pendirian Dr. Abu Anas ialah meninggalkannya.

• Adakan majlis wanita tanpa pembesar suara, cukup didengari oleh hadirin wanita dan mahram sahaja.

Wallahu a'lam.