Bolehkah Waris Memohon Maaf Bagi Pihak Ibu Bapa yang Telah Meninggal Dunia?

Persoalan

“Ustaz, bolehkah kita sebagai waris memohon maaf kepada sahabat-sahabat arwah ibu bapa kita, kalau-kalau semasa mereka bersahabat dahulu ada salah silap atau terguris hati?”

Jawapan: Boleh & Digalakkan

Ya, boleh. Bahkan inilah salah satu bentuk khidmat dan bakti seorang anak kepada ibu bapanya selepas mereka meninggal dunia.

Dalam hadis Nabi ﷺ riwayat Abu Daud (no. 5142; sanadnya dinilai daif oleh al-Albani), antara bakti anak kepada ibu bapa selepas kematian mereka ialah:

• Mendoakan kedua-dua ibu bapa.
• Memohon ampun untuk mereka.
• Memuliakan sahabat-sahabat mereka (makna ini disokong oleh hadis sahih riwayat Muslim, no. 2552).

Amalan Menyambung Silaturahim Ibu Bapa

Selepas pemergian ibu bapa, kita boleh meneruskan hubungan dengan sahabat-sahabat mereka. Caranya:

Pertama, ziarah & berhubung dengan sahabat ibu bapa.

Contoh: “Makcik, saya anak kepada arwah. Dulu arwah suka sangat makan nasi lemak pagi-pagi. Ini saya bawakan untuk makcik.”

Kedua, memohon maaf bagi pihak ibu bapa.

Contoh: “Makcik, waktu berkawan dengan arwah ibu dulu, ada tak sebarang salah silap atau terguris hati? Kalau ada, saya nak minta maaf bagi pihak arwah.”

Ketiga, memberi hadiah atau sedekah.

Contoh: Menghadiahkan tudung yang arwah suka atau sedikit sumbangan sebagai tanda ingatan.

Contoh Daripada Sahabat Nabi ﷺ

Diriwayatkan dalam Sahih Muslim (no. 2552) bahawa Ibn Umar r.a. pernah berjumpa seorang lelaki Badwi dalam perjalanan ke Mekah. Ibn Umar memberikan keldai tunggangannya dan serban di kepalanya kepada lelaki itu. Orang bertanya:

“Mereka ini orang Badwi, mereka sudah berpuas hati dengan pemberian yang sedikit.”

Ibn Umar menjawab:

“Sesungguhnya bapa orang ini adalah sahabat karib (ayahku) Umar al-Khattab RA. Aku mendengar Rasulullah ﷺ bersabda: ‘Sesungguhnya bakti yang paling utama ialah seorang anak menyambung hubungan dengan orang yang dikasihi oleh bapanya.’”

Ini menunjukkan betapa para sahabat Nabi ﷺ sangat menjaga hubungan dengan sahabat-sahabat orang tua mereka sebagai tanda hormat dan kasih sayang.

Kesimpulan

• Boleh dan sangat digalakkan bagi anak memohon maaf kepada sahabat-sahabat arwah ibu bapa.
• Ia adalah tanda birrul walidain (berbakti kepada ibu bapa) selepas kematian mereka.
• Selain doa, sedekah dan istighfar, menyambung hubungan dengan kawan-kawan lama ibu bapa adalah amalan yang diberkati.

“Menghormati sahabat ibu bapa adalah salah satu bentuk berbakti selepas mereka tiada.”