8 Tuduhan Puak Khawarij Terhadap Sayyidina Uthman RA & Jawapannya

Pendahuluan

Sayyidina Uthman bin Affan RA, khalifah ketiga umat Islam, adalah sahabat Nabi SAW yang terkenal dengan sifat dermawan, kesabaran dan kasihnya kepada Al-Quran. Namun, di zaman pemerintahannya, beliau menghadapi pelbagai tuduhan daripada pihak pemberontak Khawarij.

Mari kita lihat satu per satu tuduhan itu dan bagaimana beliau serta para sahabat menjawabnya.

Pertama, Tidak Ikut Sunnah Dalam Solat Musafir

Dituduh tidak mengikut sunnah kerana solat empat rakaat di Mekah walaupun dalam keadaan musafir.

Jawapan Uthman RA: Beliau telah berkeluarga (beristeri) di Mekah, maka statusnya bukan lagi musafir, tetapi dianggap muqim (bermastautin). Beliau juga bimbang orang awam yang jahil menyangka solat fardhu itu memang dua rakaat. Oleh itu, beliau solat sempurna empat rakaat. Ia adalah ijtihad beliau; sebahagian sahabat seperti Abdullah bin Mas’ud RA tidak bersetuju, namun tetap mengikutinya solat empat rakaat kerana “perselisihan itu buruk”.

Kedua, Mengambil Tanah “Hima”

Beliau dituduh memperluas kawasan ragut untuk unta dan kambing, kononnya menzalimi orang ramai.

Jawapan Uthman RA: Tanah itu diperluas bukan untuk kepentingan peribadi, tetapi untuk menampung ternakan zakat dan sedekah yang semakin banyak di bawah pemerintahan Islam. Para sahabat menyokong keputusannya.

Ketiga, Membakar Mushaf Al-Quran

Dituduh membakar mushaf Al-Quran lain setelah mengumpulkan bacaan dalam satu mushaf rasmi (Mushaf Uthmani).

Jawapan Uthman RA: Al-Quran hanya satu, tetapi qiraat berbeza. Untuk elak perbalahan, beliau menyatukan bacaan berdasarkan mushaf rasmi dengan persetujuan para sahabat, lalu naskhah lain dihapuskan dengan cara terhormat. Ini menjadi standard mushaf hingga hari ini.

Keempat, Membawa Pulang Al-Hakam Bin Abi al-‘As

Dituduh memanggil balik seorang yang pernah dibuang daerah oleh Nabi SAW.

Jawapan Uthman RA: Nabi SAW sendiri telah mengizinkan Uthman membawa pulang Al-Hakam. Uthman pernah memaklumkan hal itu kepada Abu Bakar dan Umar dan setelah menjadi khalifah beliau memutuskannya berdasarkan pengetahuannya itu. Malah, menurut Ibn Taimiyyah, kisah pengusiran Al-Hakam tidak terdapat dalam kitab-kitab Sahih dan tiada sanad yang diketahui.

Kelima, Melantik Pemimpin Muda

Dituduh memberi jawatan kepada orang muda, bukannya yang lebih tua dan berpengalaman.

Jawapan Uthman RA: Jawatan diberi kepada yang layak, cerdik dan amanah, bukan berdasarkan umur. Rasulullah SAW sendiri pernah melantik Usamah bin Zaid (remaja belasan tahun) mengetuai tentera yang, menurut riwayat ahli sirah, turut disertai Abu Bakar dan Umar.

Keenam, Memberi Harta Kepada Abdullah Bin Sa‘ad Bin Abi Sarh

Dituduh mengamalkan kronisme kerana memberi harta yang banyak.

Jawapan Uthman RA: Apa yang diberi hanyalah “khumus al-khumus” (1/5 daripada 1/5 ghanimah) sebagai ganjaran kerana Abdullah berjaya menakluki Afrika. Pemberian ganjaran tambahan (nafl) kepada pejuang yang berjasa juga thabit dalam sunnah Nabi SAW. Malah, apabila sebahagian tentera tidak berpuas hati, Uthman RA menarik balik pemberian itu.

Ketujuh, Mengutamakan Keluarga

Dituduh memberi projek, harta dan jawatan hanya kepada kerabatnya.

Jawapan Uthman RA: Harta yang beliau berikan kepada keluarga adalah harta peribadi beliau, bukan harta umat Islam. Beliau adalah seorang pedagang kaya sejak sebelum Islam lagi. Bahkan, beliau terkenal sebagai sahabat yang banyak menginfaqkan harta termasuk membiayai penuh persiapan perang Tabuk.

Nabi SAW sendiri pernah bersabda:

“Tidak ada sesuatu pun yang membahayakan Uthman selepas apa yang dia lakukan hari ini.”
(HR. al-Tirmizi, no. 3701, beliau menilainya hasan gharib – tentang infaknya dalam Perang Tabuk)

Kelapan, Membahagi Tanah Rampasan Tidak Adil

Dituduh memberi tanah rampasan hanya kepada tentera tertentu sehingga menimbulkan jurang pemilikan.

Jawapan Uthman RA: Beliau membahagi tanah kepada semua mujahidin, termasuk Ansar dan Muhajirin. Namun, dikatakan ramai tentera menjual tanah itu kerana tidak mampu menetap jauh dari Madinah. Akhirnya tanah jatuh ke tangan mereka yang mampu membeli. Tuduhan ini tidak berasas.

Kesimpulan

Daripada 8 tuduhan ini, semuanya dijawab dengan jelas oleh Sayyidina Uthman r.a. Para sahabat besar juga mengakui bahawa beliau tidak bersalah. Tuduhan-tuduhan itu hanyalah propaganda golongan pemberontak yang mahu menjatuhkan kepimpinannya.

1. Pemimpin adil tetap difitnah – walaupun Uthman r.a. berjasa besar, masih ada yang cuba menjatuhkannya.
2. Semua tindakan mesti berpandukan syarak – setiap keputusan Uthman r.a. berlandaskan hukum dan disokong para sahabat.
3. Bahaya fitnah politik – sejarah membuktikan fitnah mampu mencetuskan perpecahan besar dalam umat.